Milieudata

Milieudruk van bouwwerken en bouwproducten volgens de levenscyclusanalyse methode

 

Milieudruk van bouwproducten wordt vastgesteld volgens de EN 15804:2019 'Duurzaamheid van bouwwerken - basisregels voor milieuverklaringen van bouwproducten'. De milieudruk wordt uitgedrukt in gekwantificeerde milieueffecten als klimaatverandering (CO2-emissie), uitputting van grondstoffen, andere emissies naar lucht, water en bodem, etc. De milieueffecten worden over de hele levensloop van een bouwproduct (van winning t/m voorzien hergebruik) bepaald aan de hand van de levenscyclusanalyse methode (LCA). Een LCA is een goede en Europees aanvaarde methode voor het bepalen van de integrale milieubelasting van bouwproducten. Het kwantificeert de milieudruk van een product over de hele levenscyclus.

 

Om de milieudruk van een gebouw of GWW-werk als een kwaliteitskenmerk te kunnen bepalen is in Nederland de bepalingsmethode milieuprestatie bouwwerken van kracht. De grondslag voor deze bepalingsmethode zijn de milieueffecten van de producten die in een bouwwerk zijn verwerkt. Vervolgens is aangegeven hoe al die data moet worden gesommeerd tot een milieuprestatie op bouwwerkniveau. Tot slot is in de bepalingsmethode aangegeven hoe die gekwantificeerde milieueffecten onderling moeten worden omgezet tot een 1-puntscore: de milieukosten indicator MKI. 

 

De bepalingsmethode milieuprestatie bouwwerken wordt beheerd en onderhouden door de Stichting NMD. 


MKI: de milieu-impact van kalkzandsteen wanden en muren

 

De milieukostenindicator (MKI) is een indicator die de milieu-impact van een bouwwerk en in het verlengde daarvan ook in een product, in zogenoemde verborgen milieukosten, uitdrukt om de negatieve milieueffecten op te kunnen heffen. De MKI als schaduwprijs in Euro's van een product is een makkelijke manier om de milieu-impact van producten of projecten te communiceren. Hoe lager de MKI, hoe duurzamer het materiaalgebruik. 

 

Uit de milieuprestatie vergelijking die door NIBE is opgesteld in opdracht van VNK (2021) blijkt dat de MKI per m2 bij kalkzandsteen wanden in vergelijking met andere bouwmatrialen in dezelfde toepassing, het laagst is. Uit het rapport kunnen we concluderen dat kalkzandsteen de laagste milieu-impact heeft. Als voorbeeld is in de grafiek hierboven de MKI van rijtjeswoningen weergegeven. Bekijk de MKI van appartementen en vrijstaande woningen op www.natuurlijkbouwen.nl of download de brochure


MPG: de milieuprestatie van kalkzandsteen wanden en muren

 

In de transitie naar een circulaire economie stuurt de Nederlandse overheid onder meer op het verlagen van de CO2-uitstoot bij de bouw van gebouwen. Vanaf 1 januari 2018 verplicht het Bouwbesluit een MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) bij een aanvraag van een bouwvergunning. Gezien hun grote oppervlak maken wanden en gevels een significant deel uit van de MPG-berekening van een woning. 

 

Uit de milieuprestaties vergelijking die door NIBE is opgesteld in opdracht van VNK (2021) blijkt dat kalkzandsteen in vergelijking met andere bouwmethoden de beste MPG-score levert voor een woning. De tabel toont voor elk woningtype de MPG-score van de wanden van een woning in Euro/m2 BVO/jaar aan. De uitvoeringsvarianten van de wanden maken 5%-15% uit van de totale MPG-score van een woning. Lees meer op www.natuurlijkbouwen.nl of download de brochure


De bepalingsmethode milieuprestatie bouwwerken in het Nederlandse bestel

 

De bepalingsmethode berekent de milieueffecten, de milieuprestatie, op het niveau van een bouwwerk. De milieueffecten van een product dat in het bouwwerk is verwerkt worden in de berekening van het bouwwerk betrokken. Gevalideerde milieudata van bouwproducten daarvoor zijn opgeslagen in de Nationale Milieu Database (NMD). De bepalingsmethode milieuprestatie bouwwerken zijn in de bouwregelgeving, certificeringen van duurzaam vastgoed volgens BREEAM-NL, GPR Gebouw, fiscale regels als MIA/Vamil, duurzaam aanbesteden aangewezen. 

 

Voor de milieuprestatie van bouwwerken zijn diverse rekeninstrumenten op de markt. Deze rekeninstrumenten maken in de regel gebruik van gevalideerde milieudata in de Nationale Milieu Database. 

 

Nationale Milieu Database (NMD)

 

In november 2018 zijn de VNK productbladen in de Nationale Milieudatabase (NMD) geüpdatet op basis van nieuwe LCA's voor kalkzandsteen en kalkzandsteenlijm (gecombineerde bladen). Zo zetten wij als industrie voortdurend in op eenduidige informatie over de milieueffecten van producten voor een energiezuinige en energieneutrale nieuwbouw en renovatie.

 

De volgende categorie 2* productbladen hebben wij in de NMD laten opnemen:

- Spouwmuren binnenblad - kalkzandsteen elementen VNK

- Spouwmuren binnenblad - kalkzandsteen lijmblokken VNK

- Massieve wanden niet dragend - kalkzandsteen lijmblokken VNK

- Massieve wanden dragend - kalkzandsteen elementen VNK

- Massieve wanden dragend - kalkzandsteen lijmblokken VNK

 

*Categorie 2 data is getoetste 'merk ongebonden' data van een groep producenten en leveranciers of branche. De deelnemende organisaties aan de VNK productinformatie in de NMD zijn: Xella, Calduran en OmnicolIndien u in een project een kalkzandsteenproduct/wand van een andere producent of leverancier dan voornoemde wilt toepassen, dan verwijzen wij u naar de betreffende producent/leverancier voor de getoetste milieu informatie (categorie 1 of 2) of naar de eventueel in de NMD beschikbare categorie 3 (niet getoetste) informatie. 


Circulariteit

 

Wilt u duurzaam en milieu vriendelijk bouwen met een steenachtig materiaal? Dan is kalkzandsteen de oplossing. Kalkzandsteen wordt gemaakt van natuurlijke producten (kalk en zand). Het zand is in Nederland volop voorradig en de kalk wordt ingevoerd uit België en Duitsland. Kalkzandsteen heeft een hele lage Milieu Kosten Indicator (MKI) en een lange levensduur (75+ jaar). Ook is kalkzandsteen na afloop van de levensduur op verschillende manieren opnieuw te hergebruiken binnen het R-model voor de Circulaire Economie. Circulariteit kan bijdragen aan een vermindering van de integrale milieubelasting. De bouwsector is, wat hergebruik van vrijkomend bouw en sloopafval betreft, al een van de meest circulaire sectoren in Nederland. 

  

Repurpose

Kalkzandsteenpuin bestaat uit de natuurlijk grondstoffen (zand en kalk). De uitloging van sulfaat en andere componenten zijn ver beneden de drempels in het bouwstoffenbesluit. Kalkzandsteen puin kan daarom heel goed met ander schoon puin worden afgevoerd en omgezet worden in (een component van meng-)granulaat zodat het kan worden gebruikt in GWW-toepassingen.  

 

Recycling

Kalkzandsteenpuin is, mits het schoon wordt aangeleverd, heel goed te gebruiken als secundair materiaal in het productieproces van nieuw kalkzandsteen. Op beperkte schaal wordt gebruikt kalkzandsteen al weer toegepast in de productie van nieuw kalkzandsteen. Voorbeelden van kalkzandsteen waarin kalkzandsteengranulaat is verwerkt zijn:

Silka ECO Element

- Caldubo


Agenda

VNK

18 februari 2022

Bestuur VNK

MS Teams


VNK

22 april 2022

Bestuur VNK

MS Teams


VNK

7 oktober 2022

Bestuur VNK

Locatie n.n.t.b.


VNK

1 december 2022

Bestuur VNK

Locatie n.n.t.b.